Namens Wageningen UR en de verschillende land- en tuinbouwsectoren presenteerden en overhandigden Piet Boonekamp (Wageningen UR) en IJzebrand Rijzebol (LTO) vorige week het onderzoekprogramma ‘Bodem Vitaal!’ aan de Vaste Kamercommissie Landbouw. Een vitale, gezonde bodem is voor Nederland van groot belang. Jaarlijks leiden de sectoren meer dan € 800 miljoen schade als gevolg van bodemziekten en plagen. Ook de omzetting landbouwgrond in natuurterrein leidt tot meer schade naarmate deze gronden langere tijd nodig hebben om zich te herstellen. Bodem Vitaal! ondersteunt en sluit aan bij bestaande, lopende programma’s waarin aan bodemgezondheid en bodemweerbaarheid wordt gewerkt.
Nederland beschikt over relatief weinig landbouwgrond. Tegelijkertijd is Nederland grootproducent van veel uitgangsmateriaal (pootgoed, zaaizaad) waarmee elders in de wereld voorzien wordt in de voedselproductie. Een gezonde en vitale bodem is van groot belang voor het produceren van gezond uitgangsmateriaal. Ook stabiele natuurontwikkeling van voormalige landbouwgronden is soms pas mogelijk nadat de bodem zich heeft kunnen herstellen. Gebrek aan kennis over de mogelijkheden in het sturen van bodemvitaliteit, kan de gewenste natuurontwikkeling vertragen of zelfs doen mislukken, wat tot hoge kosten leidt. Meer kennis over bodemvitaliteit kan een versnelling met vijf jaar betekenen in de omzetting van land- en tuinbouwgrond in natuurgebied binnen de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), wat een besparing is van 250 m€.
Veel overheidsbeleid van diverse ministeries (LNV, VROM, V&W en OC&W) is gericht op het belang van een duurzaam gezonde bodem voor zowel landbouw als natuurontwikkeling. Hoewel alle onderzoekprogramma's op het gebied van de bodem tot doel hebben dit te bewerkstelligen, maakt de complexheid van de bodem het tot een moeizaam proces.
Het 10-jarenprogramma Bodem Vitaal! is in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en LTO geschreven. De kosten worden geschat op € 50 miljoen, gezamenlijk op te brengen door overheden en sectoren.
Het programma Bodem Vitaal! moet informatie leveren over welke bodemorganismen verantwoordelijk zijn voor een vitale, gezonde bodem die veel minder vatbaar is voor bodemziekten- en plagen, hoe deze bodemorganismen werken en hoe je bodemgezondheid zo kunt beïnvloeden dat er voldoende ‘goede’, actieve organismen aanwezig zijn. Deze kennis biedt zowel de overheid als de land- en tuinbouwsectoren perspectief bij de beheersing van aaltjes en andere bodemziekten en –plagen en bij natuurontwikkeling en ontwikkeling en beheer van groene ruimte. De onlangs uitgebrachte Beleidsevaluatie Functioneel gebruik van biodiversiteit in de landbouw ondersteunt de noodzaak te investeren in een gezonde en vitale bodem.
Bodem Vitaal! ondersteunt zowel het uitgezette beleid als lopende onderzoekprogramma's. Enerzijds door het leveren van meetbare indicatoren voor een gezonde bodem waarmee de overheid kan monitoren. Anderzijds kunnen bestaande onderzoekprojecten en –programma’s gebruik maken van de mechanismen en meetbare factoren die de bodemgezondheid bevorderen.
Meer informatie: