Onderzoekers van de Plant Sciences Group van Wageningen UR en de Braziliaanse onderzoekorganisatie Embrapa hebben een nieuwe methode ontwikkeld, waarmee bananenplanten snel en betrouwbaar onderzocht kunnen worden op de gevreesde veroorzaker van de Panama disease.
Foto: Aangetaste bananenplanten gaan onheroepelijk dood aangezien de schimmel niet te bestrijden is
De nieuwe methode is gepubliceerd in het tijdschrift Plant Pathology. Dankzij de methode is het nu mogelijk om binnen één dag zekerheid te krijgen over de aanwezigheid van het zogenoemde Tropical Race 4. Dat is de meest vernietigende stam van de Fusarium-schimmel die in bananenplantages de Panama disease veroorzaakt. Door de tijdwinst die de nieuwe methode oplevert, kan de verspreiding van de ziekte beter worden tegengegaan. De teelt van bananen, een economisch belangrijk gewas dat in veel tropische landen een belangrijk voedselgewas is, wordt zo minder sterk bedreigd.
Het Tropical Race 4 (TR4) is wereldwijd een grote bedreiging voor de bananenteelt. Deze stam van de schimmel Fusarium oxysporum f.sp. cubense is in staat om praktisch alle bananenplantages op de wereld, aan te tasten en te vernietigen. Dit herinnert aan de vernietigende Panama disease epidemie die in de vorige eeuw de commerciële bananenteelt op de rand van de afgrond bracht. Alleen door de overstap naar de teelt van Cavendish bananen kon de ziekte een halt worden toegeroepen. Nu wordt Cavendish door TR4 bedreigd en is er geen bananenras beschikbaar dat tegen TR4 bestand is. Daarnaast is het onmogelijk om de schimmel te bestrijden, als hij de plant eenmaal is binnengedrongen. Het is daarom van belang om de besmetting met TR4 snel aan te kunnen tonen, zodat besmette planten snel uit de plantage verwijderd en vernietigd kunnen worden. Zo kan de verspreiding van de schimmel worden tegengegaan.
Volgens onderzoeker Gert Kema van Plant Research International van de Plant Sciences Group, levert de nieuwe methode enorme tijdwinst op. “Tot op heden duurde het onderzoek naar de aanwezigheid van TR4 ruim vier maanden. In die tijd kon de schimmel in de plantages gewoon doorgroeien en zich verspreiden. We kunnen nu binnen één dag uitsluitsel geven. Dat is een belangrijke doorbraak, vooral omdat banaan een zeer belangrijk voedselgewas is.”
De bestaande methode duurde zo lang, omdat de schimmel tijdens dat onderzoek altijd opgekweekt en genetisch geanalyseerd moest worden. |
Dwarsdoorsnede van de stengel van een bananenplant die is aangetast door Tropical Race 4 van Fusarium oxisporum f.sp. cubense, de schimmel die de gevreesde Panama Disease veroorzaakt. |
De nieuwe methode maakt gebruik van een gevoelige en snelle techniek waarmee plantmateriaal onderzocht wordt op de aanwezigheid van het DNA van TR4. De methode levert binnen één dag uitsluitsel. Als blijkt dat TR4 aanwezig is, kunnen adequate maatregelen genomen worden.
De techniek is binnen één jaar ontwikkeld en gepubliceerd. De methode kan door laboratoria over de hele wereld vrij van specifieke octrooikosten worden toegepast. Met de toets kan snel én op grote schaal nagegaan kan worden of de schimmel aanwezig is in praktijkmonsters zoals bananenplanten en grond. Gezien de grote bedreiging, is het verboden om besmet materiaal te transporteren binnen en tussen landen waar bananen verbouwd worden. Kema: “Die quarantainestatus van Fusarium in de bananenproducerende landen maakt Wageningen een uitstekende locatie om te assisteren bij de mondiale monitoring van TR4. Op dit moment ondernemen wij daarom diverse initiatieven om deze service aan te kunnen bieden.”