|
Tarwe aangetast door Fusarium
|
Giftig graan? Ja dat komt voor: als schimmels op de granen gifstoffen aanmaken. En het gevaar bestaat dat dat vaker voorkomt met de toenemende neerslag en de hogere temperaturen in Europa als gevolg van de klimaatverandering. Onderzoekers van Plant Research International achterhalen waar en wanneer dat in de toekomst zal gebeuren.
Dat schimmels gifstoffen aanmaken is al van oudsher bekend. Ook de schimmel Fusarium, die op graan kan voorkomen, kan dergelijke giftstoffen produceren.
|
Voedselveiligheidsdiensten keuren een partij graan waar te veel van dit soort gifstoffen in zit, dan ook af voor menselijke consumptie. Voor veevoer zijn die normen minder streng, maar ook hier gelden drempelwaarden. Worden ook die overschreden dan is het graan nog te gebruiken als bijvoorbeeld grondstof voor biobrandstof.
De schimmel infecteert het graan tijdens de bloei of vlak voor de oogst. Of dit gebeurt is afhankelijk van de temperatuur en de vochtigheid. In de Zuid-Europese landen komen Fusarium-schimmels voor die van warmte houden, in Noord-Europese landen slaan de schimmels juist toe onder vochtige omstandigheden.
Meer problemen met schimmels
Onze onderzoekers verwachten dat door klimaatverandering de problemen met de schimmel zullen toenemen. Niet alleen kan de schimmel vaker toeslaan, mogelijk komt hij daarnaast in andere regio’s op dan waar die nu actief is. Ook kan het zijn dat de schimmels nieuwe gifstoffen aanmaken, waar nu nog niet op gecontroleerd wordt.
Gevolg is dat boeren meer oogstverliezen hebben, meer kosten moeten maken voor bestrijdingsmiddelen en meer inkomsten missen doordat meer partijen worden afgekeurd voor consumptie. Bovendien moeten inspectiediensten vaker en gerichter controles uitoefenen.
Hoe groot de problemen precies zullen zijn is nog niet bekend. De onderzoekers proberen dat te achterhalen via modelstudies. Daarvoor gebruiken ze klimaatmodellen die de bandbreedte van de klimaatveranderingen de komende 50 jaar aangeven. Daar koppelen ze gewasgroeimodellen aan vast, die voorspellen hoe veel eerder het graan gaat bloeien als het klimaat verandert. En dan ontwikkelen de onderzoekers nog modellen die voorspellen wanneer de schimmel optreedt. Door al die modellen aan elkaar te koppelen ontstaat een beeld van wanneer, waar en hoe vaak de schimmel zal toeslaan.
Dit is waardevolle informatie voor voedselveiligheidsdiensten, telers en de graanhandel, die daarop hun activiteiten kunnen afstemmen. Omdat het om scenariostudies gaat zijn er nog wel veel onzekerheden in de modellen. Dat betekent dat ook gebruikers flexibel op de uitkomstem moeten inspelen.
Naar:
• ‘Ziekten kunnen ineens zwaar toeslaan’, Plant Life 2011