Veel plantenpopulaties zijn teruggelopen of helemaal verdwenen als gevolg van de verdwijning of fragmentering van de natuurlijke leefomgeving, intensivering van het bodemgebruik en introgressie van vreemde genotypen. Wat is de beste manier om dit materiaal voor toekomstig gebruik te conserveren? Om daar achter te komen bestuderen we deze vragen voor een aantal van nature voorkomende houtachtigen, zoals zwarte populier, wilde rozen en wilde appel.
Ons onderzoek aan wilde appel in Nederland en Vlaanderen is daarvan een voorbeeld. Deze studie leidde tot de conclusie dat de diverse populaties en solitaire bomen die nog voorkomen in Nederland (rond Nijmegen, in de Achterhoek, op de Veluwe en in Drenthe) van natuurlijke oorsprong zijn en geen afstammelingen of hybriden van veredelde appelvariëteiten. De populaties bevatten nog een redelijke hoeveelheid genetische diversiteit (dankzij het feit dat ze uitkruisend zijn, behoorlijk oud kunnen worden en overlappende generaties hebben). Maar de overgebleven bomen kunnen zich niet voortplanten in de donkere, overgroeide bossen zoals we die tegenwoordig kennen.
Daarom hebben we stekken van deze bomen verzameld; deze worden in stand gehouden als één (kunstmatige) populatie die herplantingsmateriaal (stekken en zaad) voortbrengt. Op die manier is de genetische diversiteit van de wilde appel voor de toekomst geconserveerd.
Publicaties in PDF:
- Coart E, X Vekemans, MJM Smulders, I Wagner, J van Huylenbroeck, E van Bockstaele, I Roldán-Ruiz (2003) Genetische variation in the endangered wild apple (Malus sylvestris (L.) Mill.) in Belgium as revealed by AFLP and microsatellite markers. Consequences for conservation. Molecular Ecology 12: 845-857
- Cottrell JE, V Krystufek, HE Tabbener, AD Milner, T Connolly, L Sing, S Fluch, K Burg, F Lefevre, P Achard, S Bordács, K Gebhardt, B Vornam, MJM Smulders, AH Vanden Broeck, J Van Slycken, V Storme, W Boerjan, S Castiglione, T Fossati, N Alba, D Agundez, C Maestro, E Notivol, J Bovenschen, BC van Dam (2005) Postglacial migration of Populus nigra L.: lessons learnt from chloroplast DNA. Forest Ecology and Management 206: 71-90. DOI 10.1016/j.foreco.2004.10.052 and Forest Ecology and Management 219: 293-312
- Koopman WJM, H Diemont (2004) Prospects for the molecular identification of CITES-protected timber species and origins. North-South Policy Brief 2004-3.
- Koopman WJM, Y Li, E Coart, WE van de Weg, B Vosman, I Roldán-Ruiz, MJM Smulders (2006) Linked versus unlinked markers: multilocus microsatellite haplotype sharing as a tool to estimate gene flow and introgression. Molecular Ecology 2006
- Niemelä J, J Young, D Alard, M Askasibar, K Henle, R Johnson, M Kurttila, T-B Larsson, S Matouch, P Nowicki, R Paiva, L Portoghesi, R Smulders, A Stevenson, U Tartes, A Watt (2005) Identifying and managing conflicts between forest conservation and other human activities in Europe. Forest Policy and Economics 7: 877-890
- Storme V, A Vanden Broeck, B Ivens, D Halfmaerten, J Van Slycken, S Castiglione, F Grassi, T Fossati, JE Cottrell, HE Tabbener, F Lefèvre, C Saintagne, S Fluch, V Krystufek, K Burg, S Bordács, K Gebhardt, B Vornam, A Pohl, N Alba, D Agúndez, J Bovenschen, BC van Dam, J van der Schoot, B Vosman, W Boerjan, MJM Smulders (2004) Ex-situ conservation of Black poplar in Europe: genetische diversiteit in nine gene bank collections and their value for nature development. Theoretical and Applied Genetisches 108: 969-981.