Veredeling effectiever benut doordat boeren sneller vernieuwen
Boeren in Ethiopië blijken sneller ‘met hun tijd mee te gaan’ dan in het westen wel wordt gedacht. Dat blijkt uit onderzoek waarop Asrat Asfaw op 6 september hoopt te promoveren aan Wageningen University (onderdeel van Wageningen UR). De kleine boeren in het zuiden van Ethiopië blijken bij het kiezen van hun gewassen sterk rekening te houden met actuele ontwikkelingen, zoals veranderende klimaatomstandigheden, veranderingen die op de (afzet)markten spelen, en veranderingen in aanbod van plantenrassen. Dat is goed nieuws voor de lokale voedselvoorziening.
Van boeren in ontwikkelende landen wordt vaak gezegd dat ze vooral keuzes maken op basis van tradities. Daarmee wordt het weliswaar makkelijk om hun keuzes te voorspellen, maar het zou het lastig maken om ze te motiveren voor vernieuwing.
Voor de voedselvoorziening is de veranderingsgezindheid van Ethiopische boeren goed nieuws. De boeren zullen sneller dan verwacht kiezen voor rassen die in de condities van droogte stress in Zuid-Ethiopië goede opbrengsten geven en aantrekkelijk zijn voor de markt. Ze zullen bijvoorbeeld minder dan verwacht kieskeurig zijn voor wat betreft kleur en type van de zaden.
Dat Ethiopische boeren sneller met hun tijd meegaan dan gedacht, is voor plantenveredelaars goed én slecht nieuws. Doordat de boeren, in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, open staan voor nieuwe rassen, ook als die een zaad-grootte en -vorm hebben die ze nog niet kennen, zullen de nieuwe rassen makkelijker hun weg vinden dan wel werd aangenomen. Het slechte nieuws is, dat het voor plantenveredelaars wel moeilijk te voorspellen is welke ras-typen het beste aan de toekomstige wensen voldoen. Dat komt door de optelsom van de vernieuwingsgezinde houding, de grote variatie in rassen die nu al traditioneel geteeld worden en de snelle veranderingen in de omgeving van de boeren. Asfaw stelt daarom dat de plantenveredelaars zich moeten richten op een ‘bewegend doel’.
Asfaw gebruikte onderzoektechnieken uit de genetica en de gewasfysiologie én vanuit de sociologie. Dat is bijzonder. Hij was met name geïnteresseerd in de mate waarin boeren bereid zouden zijn om nieuwe rassen te telen die beter tegen droogte kunnen. De verwachting is namelijk dat wereldwijde klimaatverandering in Ethiopië tot extra droogte zal leiden.
Asfaw deed zijn onderzoek in een samenwerking tussen Wageningen University en CGIAR, de Consultative Group on International Agricultural Research, een internationaal netwerk van onderzoekorganisaties die gericht zijn op duurzame ontwikkeling.